2e zondag door het jaar A 2014

19 januari 2014  (Viering)

Getuigen van de zachtheid van HET LAM  (Joh.1, 29-34)

Het evangelie vandaag en het evangelie verleden week: een koekje van hetzelfde deeg. Toch is het anders.

Er is een Engels kinderliedje dat zo begint: ’Little lamb, who made thee..’. In vertaling wordt dat: ‘Lammetje, wie maakte jou? Weet je wie jou maakte? Wie jou leven gaf, jou nodigde te eten langs de rivier en in de wei? (…) Lammetje, ik zal je ’t zeggen. Hij draagt jouw naam, want Hij noemde zichzelf een lam.’

Het is Johannes de Evangelist die het Johannes de Doper laat zeggen: ’Daar is het lam van God’. De Doper zag Jezus en kende hem deze titel toe. Titel? Het zou spot kunnen zijn. Een volwassen man een lam noemen. En dan nog in connectie met God. Het lam Gods, wat eigenlijk betekent: het lam dat God is. Het zou een godslastering kunnen zijn.

Iemand een lammetje noemen, kan alleen in een sfeer van tederheid, zoals in het Engelse liedje. Of ook in het theologisch en liturgisch spreken. Johannes, de evangelist, wordt ook Johannes de theoloog genoemd. In de rij van de vier evangelisten springt hij er wat tussenuit. De andere drie, de synoptici, zoals Matheus, vertellen wat ze met Jezus  meemaakten. Johannes, evangelist, interpreteert gebeurtenissen en getuigt van inzicht en samenhang. Hij beseft wat er met De Doper gebeurde. Johannes de Doper is zelf door Jezus gedoopt met de H. Geest. Hij mocht met Jezus het visioen beleven van de H. Geest die als een duif op Jezus neerdaalde. Dat lazen we vorige week bij Matheus.

De evangelist Johannes gaat hier een stap verder dan Matheus. Johannes de evangelist laat Johannes De Doper getuigen. De Doper zegt: ‘Ook ik wist niet wie Jezus was, dat hij de zoon van God was. Maar omdat ik inging op zijn vraag om hem te dopen met water, heeft Hij me gedoopt met de H. Geest zodat ik het inzag: Hij is de zoon van God.’ ‘Dat is wat ik nu doe’ zegt de Doper: ‘ik heb het gezien en ik getuig: Hij is de zoon van God. Door mijn getuigenis wordt dit aan Israël geopenbaard’. En dus aan de wereld.

De taal van het evangelie klinkt wat gecompliceerd met oosterse beeldspraak. In gewoon westerse hedendaagse taal zou de Doper het zo zeggen: ‘In de tederheid van Jezus heb ik de liefde van God ervaren. Dit was zo’n pakkend gebeuren dat ik dit nu aan iedereen wil vertellen’. De Doper kan nu met gezag verkondigen: Jezus is de zoon van God, Hij is het Lam van God, de tederheid van God. Dat lijkt ons nu misschien bekend maar dat was toen wereldschokkend nieuw.

Het Lam van God neemt de zonde van de wereld weg. Voor Johannes-evangelist is de zonde  van de wereld aanwezig daar waar Jezus, Lam Gods, afwezig is. Jezus’ aanwezigheid in een persoon, in een milieu, neutraliseert het kwaad, het onheil. Zijn afwezigheid is daarom spijtig, ’is zonde’. Zijn afwezigheid is gebrek. Daaraan moet verholpen worden. Door van Hem te getuigen. Vandaar de nadruk van de evangelist op getuigenis. Jezus als Zoon van God verkondigen en ernaar leven, vraagt moed. Maar het brengt bevrijding en heil in de wereld, spiritueel en materieel. Stabiel en dieper geluk, vreugde en vrede. Ik kreeg ooit een kaartje met een lam erop afgebeeld en daarbij de tekst: ‘Hij is onze vrede’. Ik heb het bewaard en begrijp het nu helemaal.

Van waar het beeld van een lam voor Jezus? Alles wat klein en jong is, nodigt uit tot tederheid. Een eigenschap die op Jezus wordt toegepast als Hij het Lam Gods wordt genoemd. Een lam is jeugd, is toekomst. Jeugd is dynamiek, een eigenschap van God als H. Geest  en dus toekomst. Of zien we in dit ontwapenende lammetje vooral het offerdier, geslacht om het joodse paasritueel te vieren en als zodanig voorafbeelding van Jezus, weerloos aan het kruis gedood? 

Maar in de Apocalyps neemt precies dat geofferde Lam een centrale plaats in. Daar wordt het verheerlijkt want het heeft het negatieve overwonnen en zal dat in de toekomst blijven doen. Zo wordt ’Lam van God’ een eretitel. Zo kennen we het Lam op schilderij van de gebroeders van Eyck. Het Lam neemt de zonde van de afwezigheid van de Liefde weg. Waar het Lam toegelaten wordt in het eigen leven, in de maatschappij, daar wordt een beter, gelukkiger leven mogelijk. ‘Overal tot in de uithoeken van de aarde’, zegt Jesaja in de eerste lezing.

Dat getuigen en verkondigen wil Johannes-evangelist. In die tijd moest de verkondiging nog beginnen. Dat was niet gemakkelijk. Ook vandaag niet, na 2000 jaar. Door hier nu samen te zijn, de eucharistie te vieren, sacramenten te ontvangen, getuigen we. In de Emmaüskapel staan kaarsjes van geloof en hoop. Ze staan te branden van liefde. Ze getuigen. We bidden hier in de viering samen: ‘Lam Gods, geef ons uw vrede. Dit is een uitgesproken verlangen naar samenhorigheid binnen onze Witte kerkgemeenschap en in de wereld.

Dat verlangen naar vrede brengt ons bij het thema dat vandaag en heel de volgende week in de wereldkerk speciale aandacht krijgt: de eenheid onder de christenen. Het is traditie daarvoor te bidden en eraan te werken. Dat christenen, van welke strekking ook, eenheid en oecumene dus zoeken, is aanneembaar in een wereld waar verschillende godsdiensten duidelijker aanwezig worden. Godsdienst uit zich altijd in een cultuur. Globalisering maakt breuklijnen tussen culturen zichtbaar. De breuklijnen zijn talrijk, ook tussen sociale klassen en individuen. Waar gebrokenheid is, kunnen christenen prominent aanwezig zijn. Om de gebreken te verzachten. Gebreken vragen immers om hulp. Ze zijn een uitdaging. Bidden om eenheid is tegelijk die uitdaging willen aangaan. Bidden om groeiende eensgezindheid onder christenen willen we graag doen. En misschien ook om eenheid en verbondenheid tussen alle mensen van goede wil, van welke overtuiging of cultuur ook.

Laten we dankbaar zijn en blij met de diversiteit aan culturen en religies in onze wereld. Ze dagen ons uit de sterke tederheid van het Lam van God zelf te beleven en te delen en zo wat meer vrede en zachtheid in een harde wereld  te laten groeien, ook in onszelf.
Zo getuigen we van de sterke zachtheid van het Lam, dat God is in Jezus.   

Helena Oomes                                                                                

Kategorie(n): Onze preken

Comments are closed.