22e zondag door het jaar A 2017 p

3 september 2017                 (Viering)

Je kruis opnemen

Er zijn zo van die mensen die vierkant hun gedacht zeggen, zonder nuances. Maar ze spreken wel recht uit hun hart. Mensen die laten zien wie en hoe ze van binnen zijn, en die daar ook voor uitkomen. Geen gemakkelijke mensen doorgaans: ze botsen regelmatig met anderen, en het komt wel eens tot harde woorden. Maar positief is wel dat je weet welk vlees je in de kuip hebt.
Misschien zou je dat genre mensen kunnen typeren als ‘petrussen’. Want de apostel Petrus was ook iemand van een dergelijk kaliber. Ook hij was radicaal, eerlijk en rechtuit – zo leren ons de evangelies. Vorige week hoorden we dat hij de eerste was om onomwonden te antwoorden als Jezus aan zijn leerlingen vroeg: “Wie denken jullie dat Ik ben?”. “Gij? Gij zijt de Messias, de Zoon van de levende God.”
Maar vijf minuten later – in de evangelielezing van vandaag die het vervolg is van die van vorige week – als hij niet akkoord is, klinkt het even radicaal: “Gij, lijden? Sterven? Never! Dat zal U nooit overkomen!”. ‘De Messias, wiens roeping het is om, namens God, koning te worden van een wereld waarin mensen in vrede samenleven, die kan toch niet op weg naar veel lijden en ook nog ter dood gebracht worden. Zoiets is toch ondenkbaar, onaanvaardbaar! Trouw aan uw Messiasroeping, Jezus, moet Gij een andere kant op, weg van Jeruzalem.’
Hoe scherp zijn reactie ook, Petrus wil per se het leven beschermen van Wie hem zo dierbaar is.

Maar als je hoort hoe Jezus hierop reageert, dan is dit toch ook even schrikken: “Weg jij, satan, ga achter Mij aan. Je bent een struikelblok voor  Mij”. Eerst ‘Gij zijt de steenrots waarop Ik mijn Kerk zal bouwen’, en even later ‘Gij zijt een struikelblok voor Mij’.
En vooral het woord ‘Satan’ klinkt in deze context kwetsend. Onze evangelist verwijst daarmee naar de derde bekoring in de woestijn waar de Satan Jezus op de proef stelde door Hem de wereldheerschappij aan te bieden. Het was dat Messiasbeeld dat nog altijd in het achterhoofd van Petrus genesteld zat. Daarom reageert Jezus zo heftig: “Want jouw gedachten, Petrus, zijn immers niet Gods gedachten”. En Hij zet Petrus letterlijk op zijn plaats: “achter Mij”.
Dat kan twee dingen betekenen: het kan kleinerend klinken zoals tegen een gedresseerde hond: ‘achter het baasje!’, wat dan wil zeggen: ‘Luister, en doe wat Ik zeg’.
Maar het kan ook verstaan worden als; ‘Sta achter Mij, volg Mij, blijf Me trouw door dik en dun’. In die betekenis sluit het aan bij wat Jezus daarna tegen zijn leerlingen zegt: “Wie achter Mij aan wil komen, laat hij dan met zichzelf breken en Mij volgen. Want wie zijn leven wil redden, zal het verliezen. En wie zijn leven verliest vanwege Mij, zal het vinden”. Een beetje minder plechtstatig geformuleerd: ‘Wie geen risico’s durft lopen omdat hij zijn eigen leven wil veilig stellen, die speelt het kwijt. Maar wie opkomt voor de kleine, de gekwetste, de uitgerangeerde; wie protesteert en in verzet gaat tegen onrecht, uitbuiting, racisme, discriminatie… die riskeert wel vroeg of laat tegen de lamp te lopen. Maar hij loopt wel achter Jezus aan; hij leeft wel zoals God een mensenleven in gedachten heeft.

Op die manier Jezus navolgen is dan ook de opdracht van ieder van ons. Wij blijven Hem trouw, door onszelf niet op het hoogste schavotje te plaatsen, maar door onszelf te durven loslaten, ook al leidt het ertoe dat ons een kruis op de schouders wordt gelegd.

Kruisen moeten we niet opzoeken. Kruisen moeten we niet koesteren. Er is al miserie genoeg in de wereld. Kruisen moeten wij met man en macht bestrijden. Maar wie consequent Jezus op zijn weg wil navolgen, wordt er onvermijdelijk wel mee geconfronteerd.
En dan komt het er op aan dat kruis toch te dragen, consequent, zoals later Petrus en zijn vrienden hebben gedaan, vertrouwend op Jezus’ woord: “Wie zijn leven verliest vanwege Mij, die zal het vinden”.
Hoe hoopvol dit perspectief ook klinkt, kruisen kunnen heel zwaar wegen – letterlijk en figuurlijk. Petrus heeft ook zijn zwakke momenten gekend. Ook in de eerste lezing hoorden we hoe profeet Jeremia kraakte onder het gewicht van zijn kruis, en hoe hij zich bij God beklaagde dat hij het alleen niet langer volhield. Zelfs Jezus kon het er heel moeilijk mee hebben – denk aan de Hof van Olijven, waar Hij zich door God verlaten voelde.

Het is dan ook niet te verwonderen dat het ook in ons leven zwaar, soms te zwaar kan worden om Jezus tot op het kruis te volgen. Waardevolle dingen vragen nu eenmaal moeite: zoals trouw zijn in een relatie, hoop bewaren bij een slepende ziekte, blijven geloven in de goedheid van mensen, vergiffenis schenken aan wie ons kwetste. Het zijn de kruisen van vandaag. Onze kruisen.
Moge het gebeuren dat ook wij op onze levensweg mensen ontmoeten zoals Simon van Cyrene, mensen die helpen ons kruis te dragen.

Marc Christiaens o.p.

g door het jaar

Dit bericht is geplaatst in Onze preken. Bookmark de permalink.